Contact

Wij zitten in Rotterdam. Hij in Zuid Spanje. Maar Skype maakt de wereld klein.

Tom Pauka. Oud bokser, oud directeur van organisatie- en adviesbureau De Beuk, maar bovenal oud en invloedrijk adviseur van belangrijke sociaal democratische kopstukken, van Joop Den Uyl tot en met Wouter Bos.

We spreken met Tom over de politieke onderstroom. Want hoe vaak we elkaar ook zeggen dat het belangrijk is dat een politicus ‘agendeert’, als we goed kijken blijkt dat agenderen altijd plaats te vinden binnen een groter raamwerk dat welhaast een vaststaand gegeven lijkt te zijn. Zo vond iedereen van links tot rechts het doodnormaal dat de jaren zestig in het teken stonden van democratisering en was het in de jaren negentig privatiseren, verzelfstandigen, en vermarkten wat de klok sloeg. Oud vakbondsman Wim Kok liep voorop bij het bewandelen van deze derde weg. De jaren waarin we nu leven zullen over tien jaar vrijwel zeker gekenschetst worden als die gekke jaren waarin ‘eigen kracht’ en ‘samenredzaamheid’ partijbreed als oplossing werd gezien voor alle problemen in de samenleving, de oplopende kosten in de zorg in het bijzonder. Want hoewel er zeker accentverschillen zijn, verantwoordelijkheden terugleggen van de overheid naar grote en kleine gemeenschappen van burgers, dat is het nu helemaal. Hoe komen dit soort onderstromen tot stand? Valt er aan te ontkomen of rest je als politicus niets anders dan je te bewegen op de golven van de tijd?

We spreken ook met Tom over de kloof die er tussen al die getijden door is geweest –en nog is- tussen ‘ons soort mensen’ en de ‘verongelijkten’. Hij schreef er een mooi boekje over: Het gelijk van links. Hoe alle beslissingen in Nederland door ‘ons soort mensen’ in dure kanoren op de Zuid as, op ministeries en op gemeentehuizen worden bedacht. Hoe daarnaast ook alle ongeschreven regels over wat wel en niet hoort door ‘ons soort mensen’ bepaalt worden en hoe dat aan je gaat vreten als je niet bij ‘ons soort mensen’ hoort’. Pim Fortuyn gaf deze mensen een stem, maar het ongenoegen was er al zoveel eerder. ‘Ik zelf leerde pas bij de AJC met mes en vork eten, waardoor ik enige tijd gehandicapt was als ik bij een vriendje ging eten. Jawel, ik stond echt met een been in de wereld van de vernederden. Vernedering heeft dus niet alleen een materieel maar ook een cultureel aspect: je schaamt je voor je afkomst en je bent boos, want anderen krijgen een voorkeursbehandeling…Stel je eens voor hoe het is om te leven in een samenleving die er prat op gaat gebaseerd te zijn op ideeën die u niet deelt en waarvan u weet dat alle mensen om u heen die ideeën ook niet delen. Dat moet u toch een gevoel van machteloosheid geven?’

De kloof tussen ‘ons soort mensen’ en ‘de verongelijkten’ overbruggen, dat is de klus waar we voor staan. Maar vooralsnog leggen we makkelijker contact met Tom in Spanje dan met onze buren in Rotterdam zuid.