Puzzelen

Je moet een zaak van beide kanten bekijken. Het klinkt zo logisch. Zo simpel ook. Maar meestal kijken we toch vooral vanuit ons zelf.

De afgelopen jaren heb ik met heel veel partijen, bedrijven en organisaties gesproken. En in die gesprekken de nodige stragetie- en organisatieschema's voorbij zien komen. Die schema's kennen altijd een zelfde opbouw. Links, rechts, boven en onder worden maatschappelijke ontwikkelingen beschreven. Concurenten benoemd. Andere afdelingen gesitueerd. Etcetera. Maar welke schema er ook op tafel komt, de organisatie in kwestie staat altijd precies in het midden. Want het middelpunt van het universum, dat zijn we natuurlijk zelf.

Deze maanden mag ik mee kijken en denken met een club die zich hard maakt voor mensen met een beperking. Prima club. Net als veel anderen in de wereld van participatie en zorg maak ook deze organisatie zic op voor de decentralisatie die er aan zit te komen. De decentralisatie van een groot aantal taken van het rijk naar gemeenten. Een mega reorganistie die ook nog eens gepaard gaat met een enorme bezuiniging. Sommigen noemen het daarom geen decentralisatie maar een sanering. Hoe het ook zij, voor deze operatie geldt meer dan ooit de oude wet uit de Tijgerkat van Lampedusa: 'Als we willen dat alles bij het oude blijft, zal alles moeten veranderen'. Dus wordt er ook in deze club nagedacht over de vraag hoe ziet onze nieuwe wereld er straks uit en hoe positioneren we ons hier in?

Het is in zulke processen goed de rollen eens om te draaien. Niet op je eigen stoel te blijven zitten, maar plaats te nemen op die van de ander. Beleg die zelfde strategische sessie, maak dat zelfde organogram nu eens niet vanuit je eigen positie maar vanuit het perspectief van de burger, de wethouder, je grootste concurent. Welke puzzel heb je dan te maken? Wat zijn je mogelijkheden? Welke puzzelstukje leg je met die andere pet op na lang wikken en wegen op welke plek? Hoe ziet het gedroomde organogram van de nieuwe werkelijkheid er uit als je deze beziet door de ogen van de ander? Het antwoord op de vraag waarom je in dit nieuwe plaatje met een aan zekerheid grenzende zekerheid je eigen organisatie niet meer in het midden aan zult treffen maar aan de rand, is alles bepalend voor de weg die je hebt te gaan.

De tijden zijn veranderd. We leven niet meer in de jaren zeventig en tachtig. De tijd dat je op de sociale academie leerde dat 'ik oke, jij oke, wij oke' het allerhoogste doel op aarde was. Maar een goed rollenspel op z'n tijd is nog altijd zo gek nog niet.