Jufrouw Jannie mag nooit met pensioen

‘Film kijken doe je samen en het is leuk om met een vriend al pratend door een tentoonstelling te lopen. Maar niets zo irritant als je vriendin die over een schouder probeert mee te lezen in je boek’. Tione Donk, auteur en recensent zet het tijdens het bibliotheek debat waar ik voor een opdracht verzeild ben geraakt nog maar eens helder neer: de bibliotheek mag dan bij uitstek een plek zijn voor ‘emancipatie’, ‘educatie’ en ‘ontmoeten’, het draait er in de allereerste plaats om boeken. Hoe ziet de bibliotheek van de toekomst er uit? Verhalenverteller Karel Baracs introduceert al vroeg op de avond ‘Jufrouw Jannie’, de jufrouw die hij als kind heeft leren kennen op de zolder van ‘zijn bibliotheek’ en die zijn hele leven met hem mee is blijven lezen. Jufrouw Jannie wist vanaf het begin welke boeken tot zijn verbeelding spraken, hielp een gedicht uit te kiezen om voor te dragen in de klas, en adviseerde hem later weer toen hij zelf als onderwijzer voor de klas stond. Zijn er in de bibliotheek van nu eigenlijk nog jufrouw Jannies, vraagt Baracs zich af, of is al het geld gaan zitten in mooie gebouwen en computers ?

CPNB directeur Eppo van Nispen spreekt samen met drie experts over deze en andere vragen door. Waarbij al snel duidelijk wordt dat de ene bibliotheek de andere niet is. De bibliotheek is een basisvoorziening voor dorp, stad en wijk maar, de bibliotheek aan het Amsterdamse Javaplein bedient een heel andere groep mensen dan de bibliotheek in Alkmaar Noord. Daar horen dus ook andere boeken en activiteiten bij. Er wordt ook steeds vaker ingewoond bij scholen, en andere voorzieningen. Er zijn al bibliotheekfilialen op stations, het strand en in een Grand cafe en de bibliotheek met de ruimste openstelling van het land staat niet in Amsterdam maar bevind zich in een tankstation. Die filialen leveren niet altijd alle diensten waarvoor je bij een grote ‘Bieb’ terecht kunt, maar zijn wel vaak open, dichtbij, en maken nieuwsgierig naar meer. ‘Het gaat om het juiste evenwicht.’ Diederik van Leeuwen, directeur van de Stichting bibliotheek.nl maakt een vergelijking met de postkantoren. ‘Het is op zich niet erg dat postkantoren zijn verwenen en vervangen door een grote hoeveelheid service punten bij de Albert Heijn en de Jumbo. Wat wel erg is dat het winkelmeisje achter die service desk eigenlijk geen idee heeft wat er precies te koop is en er geen grote postkantoren meer over zijn waar je terecht kunt met vragen die het kopen van een postzegel overstijgen’.

In de drie deelsessies die volgen blijkt dat het aan goede toekomst ideeën voor de bibliotheek niet ontbreekt. Net als Bol-Com een samenwerkingsverband met Albert Heijn zodat je daar je boeken op kunt halen. Een digitaal lezersprofiel dat je automatisch doorverwijst naar andere boeken –Als je dit boek leest, vindt u dat boek vast ook leuk- en naar andere mensen – Deze mensen lezen dezelfde boeken als jij, misschien leuk om eens mee te praten-. ‘De Bibliotheek is een onmisbare basisfunctie in onze stad, dus als we het over de toekomst van de Bieb hebben moeten we alle ideeën serieus nemen’, besluit de voorzitter de avond. Zelfs het geopperde idee voor een digitale Jufouw Jannie. Want over een ding is iedereen het eens: jufrouw Jannie mag nooit met pensioen.