Het kind en de rekening

Donderdag 30 september Uitgerekend als we met de jeugdwethouders uit de regio met gedeputeerde Sascha Baggerman spreken over de vraag hoe we een einde kunnen maken aan de gekmakende bureaucratie in de jeugdzorg verschijnt het regeerakkoord van het nieuwe kabinet. Over de rekening die VVD en CDA hebben geopend bij de PVV om dit kabinet tot stand te brengen heb ik een uitgesproken mening. Maar die doet er nu niet toe. Gaat dit kabinet ons helpen onze doelstellingen te bereiken? Want als het gaat om de jeugdzorg wil ik als wethouder jeugdbeleid drie dingen. 1) Samen met ieder gezin dat hulp nodig heeft moet er in de nabije toekomst worden gewerkt met één plan, één aanspreekpunt en één budget. Op dit moment komt het ook in Alkmaar regelmatig voor dat ouders en kinderen met meer dan vijf hulpverlenende instanties van doen krijgen, waardoor niemand door de bomen het bos nog ziet, gruwelijk. 2) Hulp en ondersteuning zijn daar waar de kinderen zijn: Bij de kinderopvang, op school, in de wijk(teams). Jeugdzorg hoort niet thuis in een kantoor met een hoge drempel. 3) Als gespecialiseerde hulp echt noodzakelijk is, moet deze op korte termijn beschikbaar zijn. Kinderen met een urgente hulpvraag horen niet op een wachtlijst. Drie heldere doelstellingen. Gaat het nieuwe kabinet ons helpen? Ja en nee. ‘Er moet één financieringssysteem komen voor het huidige preventieve beleid, de huidige vrijwillige provinciale jeugdzorg, de jeugd LVG (licht verstandelijk gehandicapten) en jeugd-ggz, zegt het akkoord.’ Dat is goed nieuws. Nu wordt hulp in het ene geval door de gemeente betaald, in het andere door de provincie, dan weer door de zorgverzekeraar. De bureaucratie die dit met zich meebrengt staat zorg op maat, één gezin één plan, in de weg. ‘Alle taken op het gebied van de jeugdzorg worden gefaseerd overgeheveld naar de –samenwerkende- gemeenten.’ Ook dat is in principe goed nieuws. Daar waar provincie en gemeenten nu regelmatig hinderlijk in elkaars vaarwater zitten, krijgt de gemeente nu ruimte en bevoegdheden de zorg zo simpel mogelijk en dichtbij kinderen te organiseren. Hoewel het nieuwe kabinet in haar decentralisatieplannen wel wat lijkt door te schieten. Voor sommige voorzieningen zoals de gesloten jeugdzorg is een zo grote schaal nodig dat het logisch lijkt dit type voorzieningen bij de provincie te houden. Tot slot zegt het regeerakkoord dat de Centra voor Jeugd en Gezin die inmiddels gerealiseerd zijn gaan dienen als front office voor alle jeugdzorg van de gemeenten. Addertje onder het gras, zeg maar gerust Python, is dat op het budget voor jeugdzorg maar liefst 300 miljoen bezuinigd wordt. Daar komt het bedrag dat de provincie nu al dreigt te korten op de zorgteams in de scholen en bemoeizorg in de wijken nog eens bij. Het is met andere woorden voor de gemeente weer het oude liedje: meer taken, minder geld. Sommige mensen worden daar cynisch van. ‘Eén gezin één plan, de schotten weg uit de jeugdzorg, waarom zou een wethouder met minder geld wel lukken wat tien commissies en een speciale minister niet is gelukt? Maar met cynisme is nog nooit een probleem opgelost. Sterker, volgens mij is de kans op een flinke stap voorwaarts groter dan ooit. Want niet alleen de wethouders jeugdbeleid uit de regio zijn vastbesloten zich de komende jaren voor de genoemde drie jeugdzorg doelen in te zetten, ook zorgaanbieders als Parlan en de GGD maken deze stap graag met ons mee. In West Friesland begint nu al een pilot waarin langs deze lijnen wordt gewerkt. Daar willen we ook in deze regio zo snel mogelijk mee aan de slag. Tel daar een niet onwelwillende gedeputeerde en de ruimte die we lijken te gaan krijgen van het rijk bij op, en er gloort zowaar iets moois aan de horizon. En over dat geld komen we ongetwijfeld nog te spreken. Want het kan vast een slag goedkoper, daar gaan we ook ons best voor doen. Maar wie als het er op aan komt niet wil investeren in kinderen weet dat niet alleen het kind, maar ook de samenleving hier vroeg of laat een heel hoge rekening voor krijgt gepresenteerd.